Over Facilicom Group

Jaarverslag 2017

Onze organisatie

Facilicom Group bestaat ruim 50 jaar en is gespecialiseerd in het verzorgen van facilitaire diensten. Sinds 2014 is Facilicom Group ook actief in het zorg­domein. Het familiebedrijf met de hoofdvestiging in Schiedam heeft de unieke eigenschap te beschikken over een compleet facilitair portfolio, onderverdeeld in gespecialiseerde divisies. Met ruim 31.000 eigen medewerkers zijn we werkzaam in de sectoren schoonmaak (Gom), beveiliging (Trigion), catering en horeca (Albron) en zorg (Incluzio) en bieden we integrale facilitaire oplossingen (Facilicom Solutions). Het divisiemodel maakt het mogelijk om kwalitatieve en geïntegreerde oplossingen te bieden. Facilicom Group behoort tot de top-50 werkgevers in Nederland.

Juridische structuur
Facilicom Group N.V. is formeel een buitenlandse vennootschap, opgericht naar Antilliaans recht, statutair gevestigd te Curaçao en kantoorhoudend te Schiedam, Nederland. Facilicom Group is actief in Nederland, België en Verenigd Koninkrijk.

In de Lijst van kapitaalbelangen staat beschreven welke kapitaalbelangen Facilicom Group heeft.

Bestuur
Het bedrijf wordt bestuurd door het Algemeen Bestuur volgens het model van een ‘one tier board’. In het Algemeen Bestuur zijn de aandeelhouders vertegenwoordigd. Van de zeven leden zijn vier leden niet-uitvoerend (non-executive) en drie leden uitvoerend (executive). Op de website van Facilicom Group staat meer informatie en achtergronden over onze bestuurders. Geert van de Laar is CEO. Hans Gennissen is Voorzitter Algemeen Bestuur.

Het organogram brengt de organisatiestructuur van Facilicom Group in kaart, met aansturing op bestuurs- en directieniveau.

Strategie

In 2017 heeft Facilicom Group een nieuwe missie geformuleerd. In de jaren daarvoor was het mission statement van Facilicom Group: we willen toonaangevend zijn in dienstverlening. De nadruk lag hierbij op optimale dienstverlening. Maar dat is niet meer genoeg, vinden we. Er is meer nodig om onderscheidend te zijn en te blijven. Facilicom Group is daarom op zoek gegaan naar wat de werkelijke betekenis is van het bedrijf en de toegevoegde waarde voor de klant. En belangrijker, voor de klant van de klant. Die missie moet een belangrijke toetssteen worden voor het maken van strategische keuzes.

We zien een wereld waarin de omgeving flexibiliseert. In onze leefomgeving komen werk, zorg, wonen, leisure en pleasure steeds meer samen. Werkplekken worden plekken om te ontmoeten. Ook de demografie van Nederland verandert. We worden ouder, er zijn minder jongeren en Nederland krijgt steeds meer culturen. Dat heeft een groot effect op bijvoorbeeld de behoefte aan zorg en de verdeling van welvaart. Technologie, digitalisering en robotisering neemt een deel van het huidige werk over, waardoor markten totaal veranderen. Maar creëert ook ruimte voor creativiteit en vernieuwing.

We zijn bewust van eigen belang, kritisch op maatschappelijke beweging en zoeken naar betekenis. En ook de kloof tussen werkenden en niet-werkenden wordt steeds groter. Dat heeft gevolgen voor de verdeling van welvaart en welzijn en zet het gevoel van solidariteit onder druk. Hierdoor wordt de maatschappelijke rol van organisaties steeds belangrijker. Dat vraagt om transparantie, duurzaamheid en kleur bekennen.

Omdat we bovenstaande ontwikkelingen goed in beeld hebben en we onze werkelijk toegevoegde waarde willen duiden, is onze nieuwe missie: samen werken aan een inspirerende leefomgeving voor iedereen.

Deze missie is tot stand gekomen op basis van gesprekken en workshops met bestuursleden en directeuren en is getoetst bij leden van Jong Facilicom. Verder is de missie via een enquête voorgelegd aan alle medewerkers van Facilicom Group.

Samen werken
De missie gaat over samenwerken. Dat betekent dat de divisies van Facilicom Group met elkaar samenwerken om klanten integrale facilitaire oplossingen te bieden en de beste oplossingen in de zorg. Ook wordt samengewerkt met opdrachtgevers om zo de klantbehoeftes beter te kunnen vertalen naar dienstverlening.

Een inspirerende leefomgeving
De nieuwe missie gaat over het creëren van een inspirerende leefomgeving. Daar waar wij werken, dragen we bij aan een inspirerende leefomgeving. Waar wij schoonmaken, gaan organisaties stralen. Waar wij beveiligen, voelen mensen zich veilig. Waar wij de catering verzorgen, gaan mensen met plezier eten. En waar wij zorgen, voelen mensen zich beter.

Voor iedereen, ook voor wie dit niet vanzelfsprekend is
Verder gaat de missie over iedereen. Facilicom Group is een inclusieve en sociale onderneming. We werken voor en met iedere doelgroep. Hoogopgeleiden, laagopgeleiden, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, en van iedere nationaliteit. Bij Facilicom Group werken iedere dag meer dan 90 verschillende nationaliteiten in goede harmonie samen.

Kernwaarden
De kernwaarden van Facilicom Group geven invulling aan onze missie. Ze vormen een kompas voor ons handelen. Al onze medewerkers hebben zich eraan gecommitteerd.

Resultaatgericht
Wij gaan voor resultaat. De focus ligt hierbij op tevreden klanten en medewerkers. Juist deze benadering houdt ons scherp en ambitieus.

Samenwerken
Wij zijn binnen Facilicom Group van elkaar afhankelijk. Er is vertrouwen en respect voor collega’s en de werksfeer is open. Ons gemeenschappelijke doel is door samenwerken succesvol te zijn.

Duurzaam
Facilicom Group werkt op basis van een langetermijnvisie. Met focus op langetermijnrelaties met klanten, leveranciers en medewerkers. We bieden continuïteit, zijn toekomstgericht en denken bij alles aan mens, milieu en maatschappij.

Vernieuwend
Wij streven binnen Facilicom Group naar het continu verbeteren van onze prestaties. Vernieuwingen moeten leiden tot aanwijsbare voordelen voor onze klanten en zijn een structureel onderdeel van ons succes in de markt.

Dit jaarverslag beschrijft per kernwaarde de belangrijkste resultaten en activiteiten.

Beleidsuitgangspunten
Facilicom Group wil continuïteit en toegevoegde waarde bieden aan zijn stakeholders zoals medewerkers, klanten en aandeelhouders. We streven naar een gemiddelde groei van 5% per jaar en een winstrendement van 4% voor belasting. Of wij van toegevoegde waarde zijn voor onze klanten meten we aan de hand van de Net Promotor Score en onze retentiegraad. De medewerkerstevredenheid monitoren we via onderzoeken. We streven ernaar het ziekteverzuim beneden de 5% te houden. De verzuimcijfers zijn hier terug te vinden.

Naast het streven naar toegevoegde waarde voor medewerkers, klanten en aandeelhouders, is Facilicom Group er ook voor de maatschappij en het milieu. Sinds 2008 heeft Facilicom Group een MVO-beleid. In 2017 hebben we een ambitieuze CO2-reductie doelstelling geformuleerd: als eerste grote organisatie in Nederland willen we in 2030 CO2-neutraal zijn.

Om al deze doelen te bereiken hebben we een aantal beleidsuitgangspunten geformuleerd. Deze zijn terug te vinden op de website van Facilicom Group. We houden rekening met risico’s, kansen en externe trends en ontwikkelingen. Ons bedrijfsmodel laat zien hoe onze strategie zorgt voor toegevoegde waarde.

Het overzicht hieronder is een samenvatting per strategische prioriteit van de doelstellingen, de risico’s, de resultaten, de indicatoren om die resultaten te meten, de ondernomen managementaanpak en acties om de doelstellingen te behalen en de vooruitzichten voor 2018.

Externe trends en ontwikkelingen

Wat waren de voornaamste externe trends en ontwikkelingen van 2017 in het facilitaire vakgebied? En hoe gingen we hiermee om en speelden hierop in? Sommige trends raakten alle divisies van Facilicom Group, andere ontwikkelingen hadden invloed op een specifiek bedrijfsonderdeel.

Krapte op de arbeidsmarkt
Facilicom Group is een arbeidsintensieve organisatie, een echt mensenbedrijf. Nu de economie weer aantrekt en de werkloosheid daalt, merkt Facilicom Group dat het moeilijker wordt om goede mensen aan zich te binden. Voor de langere termijn is er een trend zichtbaar dat in andere branches met name laaggeschoold werk vervangen wordt door robots. Omdat Facilicom Group een echt mensenbedrijf is en blijft, is het de verwachting dat de laaggeschoolde arbeiders in de toekomst hun plek kunnen vinden bij Facilicom Group. De krapte op de arbeidsmarkt geldt voor alle divisies van Facilicom Group. Door te investeren in de ontwikkeling van zijn medewerkers en in recruitment hoopt Facilicom Group ‘employer of choice’ te blijven.

Dilemma
Facilicom Group wil medewerkers graag voor lange tijd aan zich binden. Dat past bij ons karakter als familiebedrijf. Bij sommige beroepsgroepen levert dat dilemma’s op, bijvoorbeeld in de beveiligingsbranche. In de cao staat dat beveiligers vanaf 55 jaar zelf mogen bepalen of zij nog nachtdiensten draaien. Deze regeling is al jaren hetzelfde, terwijl de pensioenleeftijd de afgelopen periode is gestegen naar 67. Dit leidt ertoe dat het moeilijker wordt sluitende planningen en roosters te maken voor beveiligingsopdrachten. Met het aantrekken van jonge mensen kan dit worden opgelost. Echter, Facilicom Group wil ook plek blijven bieden aan de oudere en trouwe generatie beveiligers.

Economische groei
De economie is het afgelopen jaar volop aangetrokken. De facilitaire dienstverlening profiteert hier pas later van, net zoals het later voelt als het economisch tij tegenzit. Dat komt omdat bedrijven niet meteen meer geld uitgeven aan facilitaire diensten. Het economisch herstel werd gemerkt bij Facilicom Solutions. Deze divisie profiteerde van het aantrekken van de bouwsector. Incluzio zag dat gemeenten weer meer budget vrijmaakten voor huishoudelijke hulp. En Albron merkte dat consumenten meer uitgaven in de horeca.

Trend naar integrale dienstverlening
In de jaren van economische crisis lag de nadruk van Facilicom Group op het aanbieden van single services. Nu de markt aantrekt, zijn opdrachtgevers meer geïnteresseerd in integrale facilitaire oplossingen. De divisies trokken in 2017 nadrukkelijker met elkaar op om integrale diensten te ontwikkelen.

Algemene Verordening Gegevensbescherming
Per 25 mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) van toepassing. De nieuwe AVG volgt de Wet Bescherming Persoonsgegevens op. De nieuwe wet heeft voor Facilicom Group flinke impact. Het dwingt tot een systematischer aanpak bij de bescherming van persoonsgegevens. In 2017 is Facilicom Group begonnen met het aanstellen van een Functionaris Gegevensbescherming, een interne toezichthouder op naleving van de AVG. Er is een start gemaakt met het opstellen en invullen van zogenaamde verwerkingsregisters, om bij te kunnen houden van wie welke gegevens op welke manier worden uitgewisseld. En de eerste verwerkersovereen­komsten zijn afgesloten met derde partijen, om met hen afspraken te maken over de verwerking van persoons­gegevens.

De nieuwe AVG zal ook invloed hebben op de werkwijze van werknemers van Facilicom Group. Het onachtzaam versturen van Excel-lijsten met persoonsgegevens via e-mail naar collega’s behoort na 25 mei tot het verleden. Het ontwikkelen van bewustzijn is dan ook één van de nieuwe regels uit de AVG. In 2017 hebben zo’n 350 medewerkers al een awareness training gehad. In 2018 zullen álle medewerkers van Facilicom Group in een e-learning meer uitleg over de nieuwe AVG krijgen.

De AVG kent nog allerlei andere verplichtingen, zoals een risico-analyse op gegevensverwerkingsprocessen, het data protection impact assessment (dpia), of de regel ‘privacy by design’, om nieuwe gegevensverwerkende systemen en processen AVG-proof te maken. Ondersteund door een extern adviesbureau geeft Facilicom Group invulling aan alle verplichtingen uit de AVG. Een uitdaging zal nog zijn hoe om te gaan met herhaaldelijke overtreding van de AVG. De nieuwe wet zegt niets over mogelijke op te leggen sancties. De Functionaris Gegevensbescherming (FG) werkt aan een privacybeleid. De AVG biedt ook marktkansen. Voor opdrachtgevers van Facilicom Group heeft Hoffmann Cybersecurity een succesvolle propositie in de markt gezet die inspeelt op deze wetgeving.

Milieu
De consument vindt het in toenemende mate belangrijk te weten waar zijn voedsel vandaan komt en of het gezond en duurzaam is. Albron verzamelt productspecifieke kenmerken en gebruikt deze data voor het ontwikkelen van gezonde en duurzame gerechten. Tegelijk kan aan opdrachtgevers inzicht worden gegeven over de reductie van zout, suiker en verzadigde vetten. Ook is Albron gestart met het verzamelen van informatie over de CO2-footprint van zijn assortiment. Producttransparantie over CO2 is noodzakelijk, omdat de reductie van de CO2-footprint een grote maatschappelijke kwestie is.

Dilemma
De gedachte leeft in toenemende mate dat lokale inkoop duurzaam en gezond is. Bij gasten maar ook bij opdrachtgevers. De vraag naar lokale inkoop lijkt dan ook toe te nemen. Albron onderzoekt óf en hoe de lokale inkoop in de toekomst op een duurzame, gezonde en vooral verantwoorde wijze georganiseerd kan worden. Het vraagt om een andere manier van benaderen van de keten. Nieuwe kleinschalige ketens gaan ontstaan.

Nieuwe veiligheidsrisico’s
De wereld verandert en risico’s veranderen mee. Voorheen werd vooral gelet op de risico’s bij de entree van een gebouw, de laatste jaren zijn er ook digitale risico’s waar een organisatie aan blootstaat. Klanten van Trigion zijn daarom op zoek naar slimmere oplossingen voor de beveiliging. Daarbij wordt vooral gekeken naar de inzet van techniek, data-analyse en riskmanagement, in combinatie met mensbeveiliging.

Inbesteding
Een belangrijke markttrend in de schoonmaak­branche is inbesteding. De overheid geeft als opdrachtgever, vanuit de 125.000 banen die zij wil creëren met de Participatiewet, werkgevers de opdracht mee om mensen uit bepaalde doelgroepen aan het werk te helpen. Dat zijn mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, statushouders of mensen met een beperking. Deze mensen worden bij Gom al langere tijd ingezet. Daarmee is de schoonmaakdivisie van Facilicom Group een participatiemotor voor de basis van de arbeidsmarkt. De overheid zelf blijft achter op haar doelstelling en kiest voor inbesteding van schoonmaakwerk. De overheid vult deze schoonmaakbanen in met mensen die eerder voor Gom werkten. Dat leidt tot verdringing aan die basis van de arbeidsmarkt. En tot omzetverlies voor de sector. De werkgeversvereniging probeert deze ontwikkeling te keren, maar vooralsnog lukt dit niet.

“Informatieveiligheid is voor Holland Casino een van de pijlers onder “Veilig en verantwoord spel”, naast ons Preventiebeleid voor kansspelen en de verplichtingen die wij hebben rondom geldstromen (Wwft). Ons eerste verzoek aan Hoffmann was een scan van onze informatiebeveiliging. Hoffmann heeft vervolgens de aanbeveling gedaan om de menselijke kant van Informatieveiligheid te versterken. Het gedrag van medewerkers is cruciaal als het gaat om informatiebeveiliging. In ons bedrijf staan gasten centraal en behalve een betrouwbaar spel willen we ook hun privacy waarborgen. Samen met Hoffmann zijn we begonnen aan een programma om informatie-veilig gedrag op kantoor en in de casino’s te stimuleren. Dat gaat verder dan alleen ‘awareness’ en kennis delen met de medewerkers. Door de gerichte aanpak die Hoffmann hierin heeft gebracht, kunnen we medewerkers ondersteunen in hun dagelijkse werk. Zo leveren we een positieve bijdrage aan hun werk en aan onze informatieveiligheid. Door de gerichte aanpak en ondersteuning op juist die plekken waar dat nodig is, kreeg het programma al snel draagvlak in de hele organisatie. Op deze manier kunnen we Informatieveiligheid in ons bedrijf borgen en onze reputatie als betrouwbaar casino waarmaken.” Janny Wierda, directeur Security & Responsible Gaming Holland Casino

Bedrijfsmodel

Dagelijks leveren wij facilitaire diensten aan onze klanten. En zijn we actief in het domein van zorg en welzijn. Op die manier werken we samen aan een inspirerende leefomgeving voor iedereen. Dit bedrijfsmodel maakt inzichtelijk op welke manier wij waarde toevoegen voor de klant. En welke kapitalen we hiervoor inzetten.

Input
Voor onze dienstverlening hebben we verschillende vormen van kapitaal nodig. De belangrijkste is ons menselijk kapitaal. Wij zijn een mensenbedrijf en onze medewerkers met hun kennis en ervaring zijn van cruciaal belang voor de kwaliteit van onze diensten. Ook ander kapitaal is belangrijk, bijvoorbeeld de auto’s waarin we rijden, de ict-systemen die we gebruiken en de schoonmaak­middelen die we inzetten. Lees meer over inkoop bij Onze waardeketen.

Bedrijfsvoering en diensten

Met onze bedrijfsstrategie willen we toonaangevend zijn in dienstverlening, op het gebied van beveiliging, schoonmaak, installatie, catering, horeca, zorg en integrale facilitaire oplossingen. Daar zetten onze divisies zich voor in met hun dienstverlening. Facilicom Group zorgt op groepsniveau voor de centrale bedrijfsvoering en faciliteert de divisies met het Shared Service Center.

Een belangrijke beweging in het bedrijfsmodel van Facilicom Group is de ontwikkeling naar een dienstverlener van integrale oplossingen in plaats van single services. Om de samenwerking tussen divisies te verbeteren zijn de divisiedirecteuren in 2017 nog nadrukkelijker betrokken bij het strategisch beleid van Facilicom Group. Samen met de concerndirectie vormen zij de directieraad. Iedere divisiedirecteur heeft een divisie-overstijgend thema onder zijn of haar hoede gekregen en ontwikkelt beleid hierop. Meer hierover leest u in het hoofdstuk Vernieuwend.

Om meer inzicht te geven in onze bedrijfsvoering beschrijven we van alle strategische prioriteiten en materiële onderwerpen onze management­benadering.

Toegevoegde waarde
Facilicom Group heeft als basisdoelstelling het bieden van continuïteit en toegevoegde waarde aan al onze stakeholders. Dat doen we met onze interne activiteiten en diensten, die waarde toevoegen aan de verschillende soorten kapitaal. Onze strategie en ons MVO-beleid beschrijven de effecten die we beogen, zoals 4% financieel rendement (financieel kapitaal), minder dan 5% ziekteverzuim (menselijk kapitaal) of 5% CO2-reductie (ecologisch kapitaal). Andere belangrijke effecten zijn de tevredenheid en retentie van klanten, duurzame inzetbaarheid van werknemers en diverse jubilarissen en 99% bedrijfswagens met een hoog milieulabel. Naast het vergroten van onze positieve toegevoegde waarde willen we de negatieve effecten zoveel mogelijk beperken.

Impact

Samen werken aan een inspirerende leefomgeving voor iedereen, de nieuwe missie van Facilicom Group. Meer hierover leest u bij Strategie.

“In 2017 hebben we samen met Facilicom Group gewerkt aan het verder uitbreiden van het ‘Hoe lekker werk jij?’ programma. Dit is een programma ontwikkeld voor Facilicom Group waarin het abstracte begrip duurzame inzetbaarheid op een toegankelijke manier lading krijgt. In 2017 hebben we grote stappen gezet als het gaat om de communicatie. Zo hebben we animaties gemaakt en hebben we nagedacht over hoe we medewerkers op de juiste manier continu kunnen prikkelen om na te denken over hun inzetbaarheid. Ook zijn we met management, planners en direct leidinggevenden in gesprek gegaan over hun rol in de inzetbaarheid van medewerkers. Daarnaast zijn we met veel medewerkers in gesprek gegaan over hoe het met ze gaat, waar behoefte aan ondersteuning ligt en in hoeverre ze nadenken over hun eigen verantwoordelijkheid binnen hun duurzame inzetbaarheid. Alle vergaarde inzichten zijn weer vertaald naar een plan voor 2018, waar we momenteel weer hele mooie stappen in zetten. De samenwerking verloopt al sinds de start in 2015 erg prettig. Voor ons als Inhealth is een bedrijf als Facilicom Group ontzettend fijn om mee samen te werken. De fijne cultuur en de hardwerkende, pragmatische mensen die bij Facilicom Group werken, zorgen er voor dat je het meeste uit de samenwerking kunt halen en veel impact kunt maken.” Maarten Jan Stam, Managing Partner Inhealth en Marlies Casteleijn, Consultant Inhealth

Onze medewerkers

Personeel
Aan het einde van 2017 werkten 31.414 medewerkers en 94 nationaliteiten bij Facilicom Group. Dat is een flinke daling ten opzichte van het jaar ervoor, toen het totale personeelsbestand uit 32.958 medewerkers bestond. Met ons personeelsbeleid sturen we op een personeelsbestand dat een afspiegeling is van de maatschappij, en dat iedereen een gelijke kans heeft in een selectieprocedure, ongeacht sekse, nationaliteit of validiteit. Facilicom Group geeft bovendien mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans. Daarnaast willen we medewerkers graag voor langere tijd aan ons binden. Long-time employment noemen we dat.

Bij vacatures wordt bewust gekeken naar de samenstelling van het team en wordt een juiste afspiegeling als selectiecriterium meegewogen, waarbij geschiktheid van de kandidaat altijd bovenaan staat. Eigen medewerkers krijgen altijd voorrang bij vacatures. Omdat Facilicom Group waarde hecht aan interne doorstroming, ook tussen de divisies onderling, wordt steeds vaker intern actief gezocht naar medewerkers die toe zijn aan een nieuwe stap. In totaal zijn er 69 medewerkers ingestroomd vanaf level 4 in 2017. Er zijn in totaal 37 functiewijzigingen geweest vanaf level 4, waarmee het percentage interne doorstroming uitkomt op 53,6%.

Meer cijfers en achtergronden over ons personeelsbestand vindt u hier.

Medewerkerstevredenheid
Tevreden en gemotiveerde medewerkers leiden tot tevreden klanten en goed rendement. Daarom monitoren we ieder kwartaal wat de werkbeleving is van onze medewerkers. Dat doen we met ons werkbelevingsonderzoek, waarin steeds een kwart van de medewerkers met een korte vragenlijst wordt bevraagd over zaken als verzuim, beleving en mogelijkheden tot ontwikkeling. Het afgelopen jaar scoorde Gom het hoogst met een gemiddeld cijfer van 7,6.

In 2017 is er geen groot jaarlijks medewerkers­motivatieonderzoek door een onafhankelijk adviesbureau gedaan. Gom heeft dat wel gedaan onder leidinggevenden. Dat leverde rijke informatie op. Bij Gom waarderen de leidinggevenden hun tevredenheid met een 7,6. Daarmee scoorde Gom drie sterren, de hoogst mogelijke score in het onderzoek van de Beste Werkgevers Nederland 2017-2018. In 2018 wordt aan alle schoonmaak­medewerkers gevraagd hoe tevreden zij bij hun werkgever Gom zijn. Ook volgt in 2018 een dergelijk uitgebreid onderzoek voor het gehele bedrijf.

Bij Facilicom Solutions is de fusie tussen de twee onderdelen Facilicom Facility Services en Breijer Bouw en Installatie achter de rug. De medewerkers­tevredenheid van Facilicom Solutions, is gestegen naar een 7,4. Daar is werk van gemaakt, onder andere met behulp van de employee journey. Een onderdeel van de HR Roadmap van Facilicom Solutions, met veel aandacht voor de medewerker vanaf het moment dat hij kennis maakt met ­Facilicom Solutions tot het moment dat hij de organisatie verlaat. Denk daarbij aan inwerken, opleidingsmogelijkheden en functionerings­gesprekken. Maar ook aan ondersteuning vanuit andere afdelingen, een plezierige werkomgeving en goede leiding.

In het werkbelevingsonderzoek van Trigion gaven medewerkers onder andere aan behoefte te hebben aan betere communicatie en meer betrokkenheid van de leidinggevende. Ook de werkdruk en planning kwamen naar voren. Het komende jaar gaat Trigion aan de slag met deze thema’s.

De uitkomsten van de werkbelevingsonderzoeken van medewerkers vindt u hier.

“Locus is een netwerk dat met name met grote bedrijven samenwerkt en met hen invulling geeft aan inclusief ondernemen. Het is een bloeiend netwerk van zo’n 90 bedrijven en allerlei andere dienstverleners. Bij Facilicom Group is Locus op allerlei manieren betrokken. Al heel lang werken er, met succes, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij de verschillende bedrijven van de Facilicom Group. Zij gaven apart invulling aan inclusie. Voor hen zijn we vraagbaak en klankbord, over wet- en regelgeving en wat een inclusieve organisatie allemaal nodig heeft. We verbinden naar publieke bemiddelaars (gemeenten, UWV en sw-bedrijven) over het hele land om mensen te werven. Het afgelopen jaar zijn mensen ingestroomd op vele plekken in Nederland, bijvoorbeeld bij Albron in Utrecht, Geldermalsen en Hilversum. We adviseren, bijvoorbeeld over SROI-beleid en de Prestatieladder Socialer Ondernemen en ondersteunen weer bij de implementatie daarvan. Het afgelopen jaar heeft Facilicom Group een zeer inspirerende stap gezet om samen met alle bedrijven van de Facilicom Group te zoeken naar een gezamenlijke aanpak. “Inclusief zijn doet geen enkel bedrijf alleen. Samen bereik je meer, heb je meer te bieden, kun je beter leren. Als Locus mochten we in deze zoektocht meezoeken. Dat was en is een fantastisch avontuur en we zijn onder de indruk hoe vol passie en met hoeveel zorgvuldigheid dit proces uitgevoerd wordt. Inmiddels heeft de directie besloten om centraal voor alle Facilicom-bedrijven de expertise te borgen. Samen maken we een Toolbox waar alle benodigde info verzameld, geborgd, geactualiseerd en toegankelijk gemaakt wordt voor iedereen die de informatie nodig heeft. Daarnaast gaat Facilicom Group een nieuwe sociaal onderneming oprichten: Facilicom Buitengewoon. In dit bijzondere werk-leerbedrijf worden mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt tot bloei gebracht en kunnen zij uitstromen naar de verschillende bedrijven van de Facilicom Group. Bij de inrichting van dit werk-leerbedrijf levert Locus graag weer de kennis en expertise en legt zij benodigde verbindingen in het netwerk.” “Het is prachtig om te zien hoe intrinsieke motivatie, samenwerking en een gestructureerde aanpak resulteert in zoveel duurzame kansen voor mensen die dolgraag willen werken en daarbij belemmeringen te overwinnen hebben. Facilicom Group gelooft net als Locus dat alle mensen waarde toevoegen en heeft geleerd dit in de praktijk te brengen. En blijft daarbij ambitieus, het kan altijd beter en voor meer mensen.” Hanne Overbeek, directeur van Locus

Ziekteverzuim
Zowel door stakeholders als door Facilicom Group wordt belang gehecht aan de gezondheid van medewerkers. In 2017 zijn de verzuimcijfers gestegen van 5,3% naar 5,8%. Dit is hoger dan de doelstelling van minder dan 5%. Alle divisies realiseerden een hoger ziekteverzuim dan de doelstelling. Bij Albron, Facilicom Solutions en Incluzio daalde het verzuim in vergelijking met 2016, echter de doelstelling van 2017 is niet gehaald..

De ziekteverzuimcijfers van de divisies zijn opgenomen in grafieken.

Ziekteverzuimbeheersing is binnen Facilicom Group een belangrijk aandachtspunt. Enerzijds om de dienstverlening naar onze klanten te borgen, maar het is voor Facilicom Group als dienstverlenende organisatie ook een belangrijke beïnvloeder van het financieel resultaat. Medewerkers zijn onze belangrijkste kapitaal en het ziekteverzuimpercentage is een belangrijke graadmeter voor de vitaliteit van de organisatie. Het beïnvloeden van het ziekteverzuim is een grote legpuzzel. Alle stukken hierin zijn van belang om het ziekteverzuim te beïnvloeden. De belangrijkste componenten hierin zijn balans tussen werk en privé, gezondheid, motivatie en vakmanschap. Aan deze vier componenten wordt veel aandacht besteed maar ingezette maatregelen leveren vaak niet op korte termijn resultaten op maar de verwachting is natuurlijk wel op langere termijn.

Preventiebeleid en duurzame inzetbaarheidsbeleid zijn belangrijke instrumenten hierin. In 2017 is een start gemaakt met preventieplannen per divisie. Het doel van een preventieplan is om inzicht te krijgen in aparte preventiethema’s en concrete ontwikkelingspunten voor verzuimpreventie. Om tot deze plannen te komen worden de uitkomsten van de risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E) en de medewerkerstevredenheid naast elkaar gelegd en geanalyseerd, evenals de registraties van klanten, ziekten en oorzaken voor de arbodienst en de sociale verzekering (CAS), de ongevallen- en arbeidsgebonden factoren (CVO) door de bedrijfsartsen en de verzuimduur en -frequentie. De verwachting is dat in 2018 de eerste preventieplannen klaar zullen zijn en concrete acties worden genomen.

Ook de begeleiding van verzuim is een verantwoordelijkheid van iedere afzonderlijke divisie, maar kent een aantal vaste stappen die voor geheel Facilicom Group gelden. Dat begint met het begeleiden van kort verzuim. Voor verzuim tot twee jaar maakt de divisie een maatwerk aanpak, met hulp van de verzuimbegeleiders van Facilicom Group. Naast deze begeleiders heeft de arbodienst vier kerndeskundigen in huis. Een coördinerend stafarts, een arbeidshygiënist, een veiligheidsdeskundige en een arbeids- en organisatiedeskundige. Dit arbo-kernteam doet onderzoek en geeft advies als medewerkers van Facilicom dat nodig hebben. Het re-integreren van medewerkers staat voorop. Er is veel contact tussen de specialisten en een medewerker om te zorgen dat de juiste hulp wordt geboden en de juiste middelen worden ingezet. Denk daarbij aan gesprekken, fysieke of psychische begeleiding door de bedrijfsarts of adviezen over verzuimpreventie.

Duurzame inzetbaarheid
Het personeelsbestand vergrijst, de pensioenleeftijd is verhoogd, de overheid trekt zich terug en veel mensen leven ongezonder. Facilicom Group vindt het belangrijk dat medewerkers duurzaam inzetbaar blijven. Medewerkers hebben hierin zelf een actieve rol. Facilicom Group ondersteunt waar nodig, zodat medewerkers fit, gezond en gemotiveerd naar hun werk kunnen blijven gaan. En dat medewerkers zich blijven ontwikkelen.

Daarbij staat Facilicom Group voor een volwassen werkgevers-werknemersrelatie. Dat betekent dat een medewerker ook zelf verantwoordelijk is voor zijn arbeidsfitheid en duurzaam inzetbaarheid en daarop aangesproken mag worden. Daar ondersteunen we onze medewerkers bij. In 2017 is het online platform ‘Hoe lekker werk jij’ gelanceerd. Met dit platform stimuleren we de duurzame inzetbaarheid van de medewerkers van Facilicom. Er worden tips gegeven over hoe gezond, gemotiveerd, betrokken en fit te blijven op het werk. Ook stimuleren we medewerkers om te blijven leren en ontwikkelen. Door de aanschaf van een breed digitaal leerpakket zal in 2018 hieraan actief invulling worden gegeven. En om een goede balans te houden tussen werk en privé. De noodzaak van duurzame inzetbaarheid van medewerkers werd nog eens onderschreven door het onderzoeksrapport dat samen met wetenschappers is gepubliceerd. Duurzame inzetbaarheid vormde in 2017 een continu thema voor de HR-commissie, waarin iedere HR-directeur is vertegenwoordigd. Het thema heeft zodoende veel aandacht binnen het bedrijf gekregen.

Een overzicht van het aantal trainingen & opleidingen in 2017 binnen Facilicom Group treft u hier. 

Mobility Center
Voor de ontwikkeling van een medewerker kan het aantrekkelijk of soms nodig zijn om uit te kijken naar een nieuwe functie, binnen of buiten het bedrijf. Het Mobility Center helpt medewerkers daarbij. In mobiliteitstrajecten voeren consultants van het Mobility Center individuele gesprekken met medewerkers die meer willen weten over hun mogelijkheden, talenten en vaardigheden. Er zijn sollicitatietrainingen en workshops om medewerkers te inspireren om meer regie te nemen over hun eigen loopbaan. In 2017 hebben zich 233 medewerkers aangemeld bij het Mobility Center. Dat heeft geleid tot 192 mobiliteitstrajecten, waarvan er 144 zijn afgerond.

Het Mobility Center is een apart onderdeel van de centrale arbodienst van Facilicom Group. Van hieruit begeleiden drie consultants zowel de verzuimende als niet verzuimende medewerkers, verplicht of vrijwillig, bij het vinden van ander werk, zowel intern als extern. Voor dit laatste werkt Facilicom Group ook samen met vier landelijk opererende bureaus.

Dilemma
Duurzame inzetbaarheid vraagt om een andere houding van zowel werkgever als werknemer. Jarenlang zijn bedrijven gewend geweest om medewerkers te vertellen wat goed voor hen is. Duurzame inzetbaarheid vraagt medewerkers om daar zelf over na te denken. En werkgevers om hun werknemers daarbij aan te sporen. Maar hoe doe je dat als werkgever? En hoe verval je als leidinggevende niet te snel in oplossingen? Met workshops worden leidinggevenden daarin getraind. Bijvoorbeeld hoe ze meer kunnen vragen en beter kunnen luisteren in plaats van vertellen.

Een ander dilemma ziet Facilicom Group bij medewerkers die overkomen van een ander bedrijf. Het gaat dan om medewerkers met een branche- cao, waarin afspraken staan dat bij nieuwe gunningen de medewerkers over gaan naar de nieuwe leverancier. Als Facilicom Group zo’n gunning wint, dan neemt het bedrijf deze mensen in dienst. De vorige werkgever had vaak minder aandacht voor hun welzijn. Dan start de duurzame inzetbaarheid van voren af aan. Ook voor de nieuwe medewerker is dat soms even wennen.

Facilicom Buitengewoon
Facilicom Group biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werk en kansen. Steeds vaker ook in samenwerking met opdrachtgevers. Dat wil zeggen dat een percentage van de medewerkers binnen een klantcontract bestaat uit mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, de social return. Facilicom Group en zijn medewerkers zijn nadrukkelijk betrokken bij de werving, training en de begeleiding van deze medewerkers. Daar waar mogelijkheden zijn, wordt actief gekeken of juist uit deze groep nieuwe medewerkers kunnen worden aangetrokken.

Voor een maatschappelijk betrokken familiebedrijf als Facilicom Group is sociaal ondernemen al langere tijd een belangrijk thema. Bij elke divisie binnen het bedrijf waren er al initiatieven op dit vlak. Het afgelopen jaar zijn die initiatieven gebundeld in Facilicom Buitengewoon, een nieuw bedrijf binnen Facilicom Group. In 2017 zijn de voorbereidingen getroffen voor Facilicom Buitengewoon, in 2018 starten de eerste pilots in de gemeente Utrecht, waar Incluzio al actief is op dit domein. Naast het idealistische doel van sociaal ondernemen, helpt Facilicom Buitengewoon ook mee in het aantrekken van personeel in een steeds krapper wordende arbeidsmarkt.

Facilicom UK lanceert Employee Assistance Programme
Met trots introduceerde Facilicom UK in maart van 2017 het nieuwe Employee Assistance Programme (EAP). Daarmee biedt Facilicom gratis ondersteuning bij een goede werk-privé balans aan alle Britse medewerkers en hun familieleden.

Facilicom UK waardeert de gezondheid en het welzijn van al zijn werknemers. Zij zijn het belangrijkste kapitaal van het bedrijf. Een goede werk-privé balans is dan belangrijk. Toch is dat soms een hele uitdaging. Het EAP helpt hierbij en is 24 uur per dag en 7 dagen per week beschikbaar. Via Health Assured, een onafhankelijke externe organisatie waarvoor strikte geheimhouding onderdeel is van haar professionele dienstverlening.

Het EAP is ervoor bedoeld om werknemers te helpen met persoonlijke problemen die een negatief effect kunnen hebben op hun werk, gezondheid en welzijn. Denk daarbij aan financiële, medische, persoonlijke of gezinsproblematiek. Via een gratis telefoonnummer, een mobiele app of een website kunnen werknemers vragen om advies en ondersteuning bij stress, belastingen, juridische zaken, ouder- en gezinszorg en medische situaties. Als onderdeel van het EAP zijn er allerlei aanvullende diensten beschikbaar, zoals gezondheids- en welzijnscijfers en -informatie, video’s, zelfhulpprogramma’s, interactieve tools en educatieve ondersteuning en gezondheidschecks.

Alle binnenkomende vragen worden door getrainde en gecertificeerde consulenten beantwoord. Zij bieden de eerste emotionele steun. Als er meer ondersteuning nodig is, dan verwijzen de consulenten door naar specialisten zoals een advocaat of arts. Elk aanvraag wordt met strikte geheimhouding behandeld volgens de ethische code van de British Association of Counselling and Psychotherapy (BACP). Facilicom UK krijgt alleen inzicht in statistische en geanonimiseerde gebruiksinformatie. Zowel werknemers als klanten zijn erg enthousiast over het nieuwe Employee Assistance Programme. In 2018 zal het dus zeker gecontinueerd worden.

Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO)
Een aantal divisies meten hun social return met behulp van de Prestatieladder Socialer Ondernemen. Elke divisie stelt zijn eigen social returndoel en is zelf verantwoordelijk voor het behalen ervan. Dat doel is een combinatie van de Participatiewet en het certificeringsniveau op de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO). De PSO stimuleert social return en maakt het inzichtelijker. Bij Trigion bestaat 5,6% procent van het medewerkersbestand uit mensen met een zwakkere positie op de arbeidsmarkt. Trigion richt zich met name op BBL’ers. Doel is deze studenten een werk- en leerplek te bieden en uiteindelijk een plek bij de opdrachtgever. Hier wordt op gestuurd. De focus voor 2017 was om samen met de opdachtgevers tot een plan te komen voor de uitvoering van SROI-projecten. De lijnmedewerkers, de afdelingen sales, recruitment en HR bundelen hiervoor hun krachten.

Bij Gom had 2,95% van de medewerkers een afstand tot de arbeidsmarkt. Voor de toekomst wil Gom streven naar 5% en PSO-trede 3. Social return is goed mogelijk bij Gom. Er zijn voldoende locaties met een goed functionerend team en een objectleider ter plaatse. Het is voor iedereen bij Gom een gewoon thema, met goede commitment van leidinggevenden. Albron heeft een inclusiviteits­percentage van 12,05% procent van het totale personeelsbestand. En hanteert een inclusiviteitsdoelstelling van 10%, dus die is behaald in 2017.

Het verschil in social returndoelen tussen de divisies wordt grotendeels verklaard door het verschil in dienstverlening. De aard van de werkzaamheden is belangrijk bij de mogelijke inzet van mensen met een zwakkere positie op de arbeidsmarkt. Dat maakt social return voor de ene divisie een grotere uitdaging dan voor de andere.

Veiligheid op de werkvloer
Bij Facilicom Group proberen we de risico’s op ongelukken tot een minimum te beperken door aandacht te schenken aan veiligheid op de werkvloer. Zo zijn de divisies bij Facilicom Group VCA-gecertificeerd. Dit veiligheidscertificaat is bedoeld om bewuster om te gaan met de eigen veiligheid en met de veiligheid van anderen. De eindverantwoordelijkheid voor de veiligheid op de werkvloer ligt bij de afzonderlijke divisies.

Om de veiligheid op de werkvloer te meten, maakt Facilicom Group gebruik van de Injury Frequency (IF), de ongevallenfrequentie-index. Daarmee wordt het aantal verzuim- en werkverlet gerelateerde ongevallen, gedeeld door het aantal arbeidsuren. De IF-factoren van de diverse divisies ten opzichte van de branchenorm zijn na te lezen in deze tabel.

Bij Gom is de IF-factor sterk gedaald in 2017. Dit kwam doordat het aantal ongevallen met verzuim is afgenomen, evenals het aantal verzuimdagen. Bij Trigion Beveiliging zette de dalende trend zich het afgelopen jaar sterker door. Het aantal meldingen van arbeidsgerelateerde incidenten en ongevallen is aanzienlijk gedaald van 166 in 2016 naar 118 in 2017. Dat heeft ermee te maken dat bij het beveiligingswerk bij Trigion preventief handelen centraal staat. Alle trainingen, instructies en voorlichting zijn hierop toegespitst. Een andere belangrijke reden is de krimp van de beveiligingsopdracht bij de asielzoekerscentra. Samen heeft dit geleid tot de laagste ongevallenfrequentie ooit. Facilicom Solutions kende, ondanks een lichte stijging in het aantal ongevallen, een daling in de IF-factor. De reden daarvoor is de toename van het aantal medewerkers en het aantal gewerkte uren. In de schoonmaaktak van Facilicom UK waren in totaal 8 incidenten, in de beveiliging 0. Dat leidde tot IF factoren van 3,30 respectievelijk 0,00. In België waren er in totaal 98 arbeidsgerelateerde incidenten voor alle divisies. Hieronder staan de bijbehorende IF-scores per divisie. Ook voor Facilicom UK en Nederland.

Het borgen van de veiligheid op de werkvloer is een verantwoordelijkheid van iedere afzonderlijke divisie. Bij Trigion (NL) bijvoorbeeld is veiligheid op de werkvloer onderdeel van het Arbo- en Milieubeleid. Voor een verantwoord veiligheidsbeleid verschaft Trigion de tijd en alle middelen die hiervoor noodzakelijk zijn. Zo is de verstrekking, vervanging en onderhoud van persoonlijke beschermings­middelen gratis en wordt op de werkplekken controle uitgevoerd op het gebruik en dragen van deze middelen. In instructies wordt aangegeven op welke werkplekken het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen verplicht is en op welke plekken dit aanbevolen wordt. Medewerkers worden voorgelicht over het gebruik en de noodzaak. Jaarlijks volgt een uitgebreide analyse van de arbeidsgerelateerde meldingen van incidenten en ongevallen. Onderzocht wordt over wat voor soort meldingen het ging, wat de toedracht was en of en tot welk verzuim dit leidde. Conclusies worden getrokken voor aanbevelingen en verbeteracties. Voor komend jaar zijn verbeter­acties vooral gericht op de aandacht voor traumatische gebeurtenissen.

Bij Facilicom Solutions (NL) is veiligheid een apart specialisme van de KAM-afdeling, naast milieu en kwaliteit. Van alle medewerkers wordt verwacht dat zij zich bewust zijn van de vastgestelde veiligheidseisen en daarnaar handelen. In het afgelopen jaar is het aantal werkplekbezoeken bij de operationele medewerkers gestegen. Hierdoor is er meer betrokkenheid bij de veiligheid van medewerkers en krijgt de organisatie meer inzicht in wat er speelt op de werkvloer. In 2017 zijn de veiligheidsregistraties gedigitaliseerd. Werkplekbezoeken, onveilige situaties en incidentmeldingen worden nu digitaal gemeld. Voor 2018 staat de vernieuwing van het veiligheidsbeleid bij FS op het programma, het aanpakken van het risico bij alleenwerken, het stimuleren van gewenst (veilig) gedrag, een traject Persoonlijke Beschermingsmiddelen en een traject in e-learning voor nieuwe werknemers. De eind­verantwoordelijkheid voor veiligheid ligt bij de Algemeen Directeur van Facilicom Solutions.

Integriteit

In een mensenbedrijf zoals Facilicom Group zijn onderwerpen als integriteit, discriminatie en omgangsnormen erg belangrijk. Soms lijken sociale normen vanzelfsprekend, maar dat zijn ze niet altijd. De #metoo discussie die in 2017 wereldwijd in het nieuws was liet dat duidelijk zien.

Bedrijfscode
Facilicom Group heeft een bedrijfscode met heldere integriteitsrichtlijnen. De bedrijfscode is een vertaling van de principes van het Global Compact-initiatief van de Verenigde Naties. In 2017 is de bedrijfscode aangescherpt en in begrijpelijker taal herschreven. Alle medewerkers hebben de nieuwe bedrijfscode ontvangen in hun mail. Dit met het doel de bewustwording van de regels, normen en waarden rond integriteit onder de aandacht te brengen. De toezichthouder, die door de concerndirectie is benoemd, ziet erop toe dat directie en management de verplichtingen nakomen die uit de code voortvloeien. Het management is verplicht om naar deze regels te handelen en erop toe te zien dat ook de medewerkers zich zorgvuldig, integer en maatschappelijk verantwoord gedragen. Die drie begrippen zijn altijd leidend voor ons gedrag en op elk terrein. De directie is uiteindelijk verantwoordelijk. Als integriteitsafspraken worden geschonden, nemen bedrijven direct en structureel maatregelen om soortgelijke incidenten in de toekomst te voorkomen. Ondanks dat het toezicht is verscherpt, is er afgelopen jaar een fraudegeval geweest in de UK. Hieruit zal lering worden getrokken om herhaling te voorkomen.

Klokkenluidersregeling
Een klokkenluidersregeling maakt het voor medewerkers mogelijk om misstanden te melden, zonder dat ze het risico lopen zichzelf daarmee te benadelen. Deze regeling is in samenwerking met de centrale ondernemingsraad opgesteld. In 2017 waren er geen officiële klokkenluidersmeldingen bij Facilicom Group.

Klachtenprocedure
Voor klachten van klanten, leveranciers of andere externe partijen heeft iedere divisie van Facilicom Group zijn eigen klachtenprocedure, als onderdeel van ISO9001. Het beheer van die procedure is in handen van de KAM-managers.

Ook voor medewerkers van Facilicom Group bestaat de mogelijkheid om problemen te bespreken als ze die niet kwijt willen of kunnen bij hun direct leidinggevende. In eerste instantie gebeurt dat met een vertrouwenspersoon. De vertrouwenspersonen zijn medewerkers die deze rol naast hun gewone functie uitoefenen. De in totaal 10 vertrouwenspersonen binnen Facilicom Group zijn een goede afspiegeling van het personeelsbestand en kennen de organisatie goed. Als het probleem niet met de vertrouwenspersoon kan worden opgelost, dan kan de medewerker een klacht indienen bij de klachtencommissie. Het afgelopen jaar zijn geen klachten gemeld bij de klachtencommissie.

Opvallend is dat afgelopen jaar meer meldingen zijn binnengekomen bij de vertrouwenspersonen. Ook steeg het aantal contacten na een publicatie van of over de vertrouwenspersoon op het intranet van Facilicom Group. De conclusie is dat door de aandacht voor de regelingen de drempel is verlaagd om een melding te doen. Dit is een goede zaak. Belangrijk hierin is goed vinger aan de pols te houden. Bij Facilicom UK zijn via officiële klachtenprocedures 25 meldingen gemaakt in de schoonmaakdivisie en 14 in de beveiligingstak.

Code Verantwoordelijk Marktgedrag
De Code Verantwoord Marktgedrag schrijft voor dat niet de prijs leidend is bij het aannemen van een opdracht, maar de kwaliteit. Het doel van de code is de neerwaartse prijsspiraal te doorbreken. De Code Verantwoordelijk Marktgedrag is inmiddels onder­tekend door Gom, Trigion en Albron. Ook zien we positieve effecten bij opdrachtgevers. Steeds meer van onze klanten ondertekenen de code. Ook de vakbonden spelen een belangrijke rol door haar leden te stimuleren ernaar te handelen. Dit moet leiden tot gezonde werkomstandigheden voor medewerkers, ondanks de prijsdruk waar de facilitaire sector al een aantal jaar mee te kampen heeft.

Er is een volledig overzicht met codes, normen en certificaten van Facilicom Group is hier opgenomen.