Jaarrekening

Jaarverslag 2017

Geconsolideerde balans (voor winstbestemming)

(x €1.000)
  31 december 201731 december 2016
ACTIVA   
VASTE ACTIVA   
Immateriele vaste activa17.94911.736
Materiële vaste activa2118.148119.252
Financiële vaste activa362.32573.220
 188.422204.208
VLOTTENDE ACTIVA   
Voorraden47.2515.924
Handelsdebiteuren5202.972239.622
Overige vorderingen en overlopende activa617.09318.900
Liquide middelen792.65984.928
 319.975349.374
    
  508.397553.582
   

  31 december 201731 december 2016
PASSIVA   
GROEPSVERMOGEN8206.595242.008
   
VOORZIENINGEN   
Personeelsbeloningen95.7999.202
Belastingen102.3632.431
  8.16211.633
   
LANGLOPENDE SCHULDEN1141.18421.727
   
KORTLOPENDE SCHULDEN   
Schulden aan kredietinstellingen2.7102.566
Schulden aan leveranciers49.84863.726
Schulden aan groepsmaatschappijen16.779 
Schulden terzake van belastingen en premies sociale verzekeringen51.82462.746
Schulden terzake van pensioenen3.7123.458
Overige schulden en overlopende passiva12127.583145.718
 252.456278.214
 508.397553.582
   


 

Geconsolideerde winst- en verliesrekening

(x €1.000)
  20172016
Bedrijfsopbrengsten131.242.9561.291.734
   
Bedrijfskosten   
Kosten van (hulp)materialen 86.39594.601
Uitbesteed werk en andere externe kosten227.532235.262
Personeelskosten14782.450815.123
Afschrijving immateriele vaste activa3.3152.977
Afschrijving materiële vaste activa1521.83122.992
Bijzondere waardeverminderingen166522.618
Overige bedrijfskosten 96.10191.583
 1.218.2761.265.156
   
Bedrijfsresultaat 24.68026.578
   
Financiële baten en lasten   
Rentebaten en soortgelijke opbrengsten28400
Rentelasten en soortgelijke kosten1.296809
 -1.268-409
   
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor belastingen23.41226.169
Belastingen178.9809.013
 14.43217.156
   
Resultaat op deelnemingen 10.3011.153
Resultaat na belastingen 24.73318.309
   
Aandeel derden -1.924-206
Netto winst 22.80918.103
   


 

Geconsolideerd kasstroomoverzicht

(x €1.000)
  20172016
Kasstroom uit operationele activiteiten  
Bedrijfsresultaat 24.68126.578
Afschrijving vaste activa 27.10728.818
  51.78855.396
Mutaties in het werkkapitaal:18  
Handelsvorderingen 22.279172
Voorraden -1.334-1.384
Overige vorderingen en overlopende activa-1.2173.294
Kortlopende schulden -6.892-11.223
  12.836-9.141
    
  64.62446.255
    
Financiële resultaten en belastingen:19  
Rentebaten en soortgelijke opbrengsten1367
Rentelasten en soortgelijke kosten-959-976
Ontvangen dividend 1.229899
Winstbelasting -11.670-3.941
Mutatie voorzieningen 23-325
  -11.376-3.976
    
Kasstroom uit operationele activiteiten53.24842.279
    
Kasstroom uit investeringsactiviteiten20  
Mutatie groepsmaatschappijen6.596-19.994
Investering in financiele activa1.987-20.751
Investering in immateriële vaste activa-161-72
Investering in materiële vaste activa-26.738-26.502
Desinvestering in materiële vaste activa1.2532.540
    
  -17.063-64.779
    
  36.185-22.500
    
Kasstroom uit financieringsactiviteiten21  
Uitgekeerd dividend -21.922-2.000
Opname lening 010.394
Aflossing lening -543-1.187
    
  -22.4657.207
    
Netto kasstroom 13.720-15.293
    
Liquide middelen verkregen bij mutatie groepsmaatschappijen-5.579894
Koers- en omrekeningsverschillen-410-2.072
    
Mutatie liquide middelen 7.731-16.471
   


 

Toelichting op de jaarrekening


De directie is verantwoordelijk voor de interne risicobeheersing- en controlesystemen en zorgt ervoor dat deze systemen adequaat functioneren. De systemen zijn ingericht om significante risico's te beheersen en om operationele en financiële doelstellingen te realiseren. Optimaal risicomanagement behelst het tijdig Identificeren van risico's en het beheersen van de risico's die onze bedrijfsactiviteiten op korte en lange termijn zouden kunnen beïnvloeden.

Naar Toelichting op de jaarrekening >>


Toelichting op de geconsolideerde balans

IMMATERIËLE VASTE ACTIVA (x € 1.000)1   
  GoodwillOntwikkelingskostenTotaal
Begin boekjaar    
Aanschaffingswaarde 18.750 80419.554 
Cumulatieve bijzondere waardevermindering-3.539  -3.539 
Cumulatieve afschrijvingen-4.136 -143 -4.279 
Boekwaarde 11.075661 11.736 
     
Mutaties in de boekwaarde   
Investeringen 9071161
Bijzondere waardevermindering-652 -652
Afschrijving-3.170-126-3.296
Saldo mutaties -3.732-55-3.788
     
Eind boekjaar    
Aanschafwaarde 18.84087519.715
Cumulatieve bijzondere waardevermindering-4.1910-4.191
Cumulatieve afschrijvingen-7.306-269-7.575
Boekwaarde 7.3436067.949
     
Afschrijvingspercentages 20%10% 

MATERIËLE VASTE ACTIVA (x € 1.000)2   
 Bedrijfsgebouwen en -terreinenMachines en installatiesAndere vaste bedrijfsmiddelenTotaal
Begin boekjaar    
Aanschaffingswaarde82.74133.632128.798245.171
Cumulatieve bijzondere waardevermindering  -936-936
Cumulatieve afschrijvingen-29.744-28.103-67.136-124.983
Boekwaarde52.9975.52960.726119.252
     
Mutaties in de boekwaarde    
Investeringen2.6413.47020.62726.738
Deconsolidatie-1.537-846-1.263-3.646
Desinvesteringen-44-101-908-1.053
Afschrijvingen-3.490-2.426-17.227-23.143
Saldo mutaties-2.430971.229-1.104
     
Eind boekjaar    
Aanschafwaarde83.72134.757144.640263.118
Cumulatieve bijzondere waardevermindering0-936-936
Cumulatieve afschrijvingen-33.154-29.131-81.749-144.034
Boekwaarde50.5675.62661.955118.148
     
Afschrijvingspercentages0,0% - 20%10% - 33%10% - 33% 
 
Tegenover andere vaste bedrijfsmiddelen tot een boekwaarde van € 0,21 mln staan leaseverplichtingen.

FINANCIËLE VASTE ACTIVA (x € 1.000)3   
 Andere deelnemingenOverige vorderingenDepositoTotaal
 
Saldo begin boekjaar2.11548.85122.25473.220
Deconsolidatie0-8.688 -8.688
Aandeel in het resultaat2.143  2.143
Ontvangen dividenden-1.229  -1.229
Mutaties -2.570-551-3.121
     
Saldo eind boekjaar3.02937.59321.70362.325
 
In de overige vorderingen is opgenomen een bedrag van € 2,6 miljoen aan (latente) belastingvorderingen, gewaardeerd tegen nominaal belastingtarief. Deze vordering wordt binnen een periode van 5 jaar gerealiseerd. In de overige vorderingen is opgenomen een bedrag van € 33,4 miljoen opgenomen ten aanzien van een 30 jarige vordering PPS-project. Deze wordt jaarlijks afgelost. Het deposito is tot zekerheid gesteld van de projectfinanciering, zoals opgenomen onder de langlopende schulden.

VOORRADEN4 Ultimo boekjaar
Ultimo vorig boekjaar
Materialen en handelsgoederen5.3505.924
Onderhanden projecten in opdracht van derden1.9010
 Saldo eind boekjaar 7.2515.924
 
In het saldo Onderhanden projecten in opdracht van derden is tot een bedrag van € 11,6 miljoen (ultimo vorig boekjaar € 12,6 miljoen) aan projecten opgenomen, waarbij de gefactureerde termijnen hoger zijn dan de daaraan toegerekende lasten.

Het saldo Onderhanden projecten kan als volgt worden gespecificeerd:
Bestede kosten inclusief toegerekende dekking151.11694.894
Gefactureerde termijnen148.451107.165
  2.665-12.271
Waardering Onderhanden projecten764-7.122
Saldo eind boekjaar 1.901-5.149

HANDELSDEBITEUREN5 Ultimo boekjaarUltimo vorig boekjaar
Saldo eind boekjaar 208.147246.463
Voorzieningen voor dubieuze vorderingen-5.175-6.841
  202.972239.622
 
Alle handelsdebiteuren hebben een looptijd korter dan één jaar.

OVERIGE VORDERINGEN EN OVERLOPENDE ACTIVA6Ultimo boekjaarUltimo vorig boekjaar
Overige vorderingen 7.88310.980
Overlopende activa 9.2107.920
  17.09318.900
 
De overige vorderingen en overlopende activa hebben een looptijd korter dan één jaar.

LIQUIDE MIDDELEN (x € 1.000)7Ultimo boekjaarUltimo vorig boekjaar
Kas, bank- en girorekeningen 92.65984.928
 
Hierin zijn geblokkeerde rekeningen ingevolge de wet ketenaansprakelijkheid begrepen tot een bedrag van € 6,6 miljoen (ultimo 2016 € 1,5 miljoen). Deze zijn niet direct opeisbaar. Naast de vorderingen die wij op de instellingen hebben, bedraagt de toegestane kredietlimiet € 23,6 miljoen.

GROEPSVERMOGEN820172016
Saldo begin boekjaar 242.008235.918
Opname groepsmaatschappij -147-499
Omrekeningsverschillen buitenlandse deelnemingen-379-1.899
Totaal rechtstreekse vermogensmutaties-526-2.398
Betaald dividend -55.951 
Toevoeging uit de nettowinst volgens voorstel winstbestemming20.06016.104
Totaalresultaat -36.41713.706
Mutatie aandeel derden 1.004-7.616
Saldo eind boekjaar 206.595242.008
 
In het groepsvermogen is opgenomen het aandeel derden van € 14,8 miljoen (ultimo 2016 € 13,7 miljoen). De reserve koersverschillen bedraagt ultimo boekjaar € -0,2 miljoen (ultimo 2016 € 0,2 miljoen).

VOORZIENING VOOR PERSONEELSBELONINGEN920172016
Saldo begin boekjaar 9.2028.948
Deconsolidatie -3.494 
Mutaties 91254
Saldo eind boekjaar 5.7999.202
 
Het betreft hier een voorziening voor (vroegtijdige) pensioenuitkeringen alsmede toezeggingen uit hoofde van dienstjubilea en wettelijke regelingen. Met uitzondering van de voorziening voor wettelijke regelingen komt de toezegging bij voortijdige beeindiging van het dienstverband te vervallen. De voorziening heeft een langlopend karakter.

VOORZIENING VOOR BELASTINGEN  1020172016
De voorziening voor belastingen heeft betrekking op verschillen tussen commerciële en fiscale waarderingsgrondslagen.
Saldo begin boekjaar 2.4313.010
Mutatie in verband met verschil tussen commercieel en fiscaal resultaat-68-579
Saldo eind boekjaar 2.3632.431
 
De voorziening voor belastingen wordt berekend op basis van het realiseerbare belastingtarief per balansdatum en is langlopend van aard.

LANGLOPENDE SCHULDEN (x € 1.000)11LeaseverplichtingLening groepsmaatschappijenLeningTotaal
Saldo begin boekjaar390 21.33721.727
Opname 20.000 20.000
Aflossing in boekjaar-181 -362-543
Saldo eind boekjaar 20920.00020.97541.184
 
De Lening groepsmaatschappijen van € 20 miljoen betreft een rekening courant krediet met een langlopend karakter. Er is geen aflossingsplan overeengekomen. De rente is gerelateerd aan de euribor. De Lening betreft een PPS-projectfinanciering. Voor de looptijd van het afgesloten DBFMO-contract tot en met het jaar 2045, met een jaarlijkse annuitaire aflossing. De rentevoet bedraagt 2,443%. De aflossingsverplichting voor komend boekjaar is opgenomen onder de kortlopende schulden. Tot zekerheid van de verstrekte financiering is aan de kredietgever een geblokkeerd deposito verpand.

OVERIGE SCHULDEN EN OVERLOPENDE PASSIVA1220172016
Overige schulden 34.38940.155
Onderhanden projecten in opdracht van derden05.149
Overlopende passiva 93.194100.414
  127.583145.718
    

 

Niet uit de balans blijkende financiële verplichtingen

Er zijn langlopende verplichtingen aangegaan ter zake van huur en leasing. De jaarlijkse verplichtingen die hieruit voortvloeien bedragen ultimo 2017 circa € 4,7 miljoen (ultimo 2016 circa € 7,0 miljoen). Ten behoeve van derden zijn bankgaranties afgegeven tot een bedrag van ultimo 2017 € 11,8 miljoen (ultimo 2016 € 10,8 miljoen). Er zijn ultimo 2017 (vervangings)investeringsverplichtingen aangegaan voor ongeveer € 10,0 miljoen (ultimo 2016 € 30,0 miljoen) waaronder begrepen een ERP-pakket, alsmede aangegane verplichtingen uit hoofde van Participatieovereenkomsten. Ultimo boekjaar zijn enkele claims en/of aansprakelijkheidskwesties ingediend. De uitkomsten en/of omvang van deze kwesties zijn voorzover mogelijk gewaardeerd in de jaarrekening, maar daarnaast is er nog een aantal kwesties waarvan de uitkomst niet in te schatten is. Om die reden heeft hiervan geen waardering plaats kunnen vinden. Tevens is hoofdelijke aansprakelijkheid afgegeven inzake een aantal lopende PPS-opdrachten tot de hoogte van de hoofdsom.

 

Toelichting op de geconsolideerde winst- en verliesrekening

(x € 1.000)
BEDRIJFSOPBRENGSTEN1320172016
Netto omzet 1.237.3571.277.917
Mutatie onderhanden werk 5.59913.817
  1.242.9561.291.734
    
De bedrijfsopbrengsten kunnen naar de volgende activiteitengebieden worden uitgesplitst:
Schoonmaakonderhoud / Horecadiensten404.222427.235
Bouwkundig- en technisch onderhoud127.114136.125
Bewakings- en beveiligingsdiensten373.091432.424
Cateringbeheer 103.836104.261
Personeels / welzijnsdiensten100.61894.275
Facility management 134.07597.414
  1.242.9561.291.734
    
De netto-omzet werd in de volgende landen behaald:
Nederland 1.003.236970.566
België 188.590198.358
Frankrijk 069.916
Engeland 51.13052.894
  1.242.9561.291.734

PERSONEELSKOSTEN1420172016
    
Lonen en salarissen 594.557620.566
Sociale lasten 111.811118.985
Pensioenpremies 30.48035.495
Overige personeelskosten 45.60240.077
  782.450815.123
 
De aan de Raad van Bestuur betaalde vergoedingen bedroegen in het verslagjaar € 1.7 miljoen
 
Het gemiddeld aantal personen in vaste dienst van de groepsmaatschappijen bedroeg in 2017: 28.093 (in 2016: 30.777), als volgt te verdelen:
Schoonmaakonderhoud14.44016.451
Bouwkundig- en technisch onderhoud556774
Bewakings- en beveiligingsdiensten6.2826.693
Cateringbeheer 2.1862.387
Personeels / welzijnsdiensten3.3113.161
Management en administratie1.3181.311
  28.09330.777

AFSCHRIJVING MATERIËLE VASTE ACTIVA (x € 1.000)1520172016
Afschrijving materiële vaste activa23.14323.223
Resultaat op verkochte materiële vaste activa-1.312-231
  21.83122.992

BIJZONDERE WAARDEVERMINDERING (x € 1.000)1620172016
Immateriële vaste activa6521.065
Materiële vaste activa01.553
  6522.618

BELASTINGEN172017 
Nederland 7.48924,7%
België 1.452316,9%
Frankrijk 0 
Engeland 393,8%
  8.98028,2%
 
De belastingdruk in Nederland wijkt af van het nominale tarief i.v.m. fiscaal niet aftrekbare afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen goodwill. De belastingdruk in Belgie wijkt af van het nominale tarief i.v.m. niet geheel gewaardeerde verliescompensatie. De belastingdruk in Engeland wijkt af van nominale tarief in verband met correcties voorgaande jaren.

 

Toelichting op het geconsolideerd kasstroomoverzicht

(x € 1.000)
Mutaties in het werkkapitaal18Jaarrekening mutatieDeconsolidatieGeldstroom mutatieTotaal
Handelsvorderingen36.650-14.371 22.279
Voorraden -1.327-7 -1.334
Overige vorderingen en overlopende activa1.807-3.025 -1.218
Kortlopende schulden-25.75833.427-14.562-6.893
      
Financiële resultaten en belastingen19    
Rentebaten en soortgelijke opbrengsten28 -271
Rentelasten en soortgelijke kosten-1.296 338-958
Ontvangen dividend1.229  1.229
Winstbelasting -8.980 -2.691-11.671
Mutatie voorzieningen-3.4713.494 23
      
Kasstroom uit investeringsactiviteiten20    
Acquisitie groepsmaatschappijen-10.280016.8766.596
Investering in financiële activa-10.895-8.907 1.988
Investering in materiële vaste activa-23.092-3.646 -26.738
      
Kasstroom uit financieringsactiviteiten21    
Uitgekeerd dividend -58.701  36.779-21.922
 

 

Vennootschappelijke balans (vóór winstbestemming)

(x € 1.000)
(x € 1.000)31 december 201731 december 2016
ACTIVA   
VASTE ACTIVA   
Financiële vaste activa2210.23620.460
    
VLOTTENDE ACTIVA   
Vorderingen op groepsmaatschappijen200.860229.894
    
  211.096250.354

(x € 1.000)31 december 201731 december 2016
PASSIVA   
EIGEN VERMOGEN   
Geplaatst aandelenkapitaal235959
Agio reserve 29.52929.529
Wettelijke reserves 606661
Overige reserves24141.624181.942
Onverdeelde winst 20.06016.104
  191.878228.295
VOORZIENINGEN   
Personeelsbeloningen254.7906.003
  4.7906.003
KORTLOPENDE SCHULDEN   
Kredietinstellingen 11.51014.451
Schulden terzake van belastingen1.006406
Overige schulden en overlopende passiva1.9121.199
  14.42816.056
    
  211.096250.354

 

Algemeen bestuur
Het algemeen bestuur bestaat uit:

drs. J.A. Gennissen
drs. M.J.S. Geurts
G.C.A.H. van de Laar
drs. J. Lensveld
drs. W.P. Geurts
ir. E. van den Assem
drs. A.J. Pasman
 

Vennootschappelijke winst- en verliesrekening

(x € 1.000)
 20172016
Resultaat deelnemingen21.91718.060
Resultaat Facilicom Group N.V.89244
Netto winst22.80918.104
 
Aangezien de financiële gegevens van Facilicom Group N.V. in de geconsolideerde jaarrekening van Facilicom Group zijn verwerkt, is de vennootschappelijke winst- en verliesrekening overeenkomstig B.W. Boek 2, artikel 402 beknopt gehouden.

 

Toelichting op de vennootschappelijke balans

(x € 1.000)

FINANCIËLE VASTE ACTIVA22   
 Deelneming in groepsmaatschappijenAndere deelnemingenOverige vorderingenTotaal
Saldo begin boekjaar18.5061.43052420.460
Aandeel in het resultaat21.917  21.917
Mutatie groepsmaatschappijen-30.003-1.430-220-31.653 
Koers- en omrekeningsverschillen-379 38-341
Overige mutaties-147  -147 
Saldo eind boekjaar9.894034210.236
 
De overige vorderingen betreft latente belastingvorderingen gewaardeerd tegen realiseerbaar belastingtarief. De vorderingen zijn langlopend van aard.

GEPLAATST AANDELENKAPITAAL2320172016
Maatschappelijk kapitaal 9191
Niet gestort en niet geplaatst kapitaal3232
    
Geplaatst aandelenkapitaal 5959
 
Het geplaatst aandelenkapitaal bestaat uit 1250 gewone aandelen en 50 prioriteitsaandelen. Elk € 45 nominaal.

WETTELIJKE RESERVES 20172016
Saldo begin boekjaar 661714
Opname groepsmaatschappijen -55-53
Saldo eind boekjaar 606661
 
De wettelijke reserve is gevormd voor de geactiveerde ontwikkelingskosten.  

OVERIGE RESERVES2420172016
Saldo begin boekjaar 181.942176.731
Toevoeging wettelijke reserves 5553
Betaalde goodwill -147-499
Koers- en omrekeningsverschillen-379-1.899
Winstbestemming voorgaand boekjaar16.1047.556
Uitgekeerd dividend -55.951 
Saldo eind boekjaar 141.624181.942

WINSTBESTEMMING   
De directie heeft voorgesteld de netto-winst ad22.809.065als volgt te verwerken:
Dividenduitkering 2.749.450 
Toevoeging aan overige reservers20.059.615 

VOORZIENING VOOR PERSONEELSBELONINGEN 25  
 20172016
Saldo begin boekjaar6.0035.824
Mutaties-1.213179
   
Saldo eind boekjaar4.7906.003
 
Het betreft hier een voorziening voor (vroegtijdige) pensioenuitkeringen alsmede toezeggingen uit hoofde van dienstjubilea en wettelijke regelingen Met uitzondering van de voorziening voor wettelijke regelingen komt de toezegging bij voortijdige beeindiging van het dienstverband te vervallen. De voorziening heeft een langlopend karakter.

 

Niet uit balans blijkende financiële verplichtingen

Voor de langlopende verplichtingen verwijzen wij naar de toelichting op de geconsolideerde balans. 

 

Overige gegevens

Kapitaalbelangen
In de lijst van kapitaalbelangen staat beschreven welke kapitaalbelangen Facilicom Group heeft. Klik hier voor de Lijst van kapitaalbelangen.


Controleverklaringen


Aan: Facilicom Group N.V

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT

A. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 2017

Ons oordeel
Wij hebben de jaarrekening 2017 van Facilicom Group N.V. te Schiedam gecontroleerd.

Naar ons oordeel geeft de in dit jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van Facilicom Group N.V. p 31 december 2017 en van het resultaat over 2017 in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW.

De jaarrekening bestaat uit:

  1. de geconsolideerde en de enkelvoudige balans per 31 december 2017
  2. de [geconsolideerde en de enkelvoudige] winst-en-verliesrekening over 2017
  3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen.

De basis voor ons oordeel
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie 'Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'.

Wij zijn onafhankelijk van Facilicom Group N.V. zoals vereist in de Wet Toezicht Accountantsorganisatie ,de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

B. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie

Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit:

• het bestuursverslag;
• de overige gegevens.

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie:

• met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat;
• alle informatie bevat die op grond van Titel 9 Boek 2 BW is vereist.

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in Titel 9 Boek 2 BW en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.

Het bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het bestuursverslag en de overige gegevens in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW.

C. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening

Verantwoordelijkheden van het bestuur voor de jaarrekening
Het bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW. In dit kader is het bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet het bestuur afwegen of de onderneming in staat is om haar werkzaamheden in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemd verslaggevingsstelsel moet het bestuur de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij het bestuur het voornemen heeft om de vennootschap te liquideren of de bedrijfsactiviteiten te beëindigen of als beëindiging het enige realistische alternatief is.

Het bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de onderneming haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in de jaarrekening.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.

Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit:

• het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; 

• het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de entiteit; 

• het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; 

• het vaststellen dat de door het bestuur gehanteerde continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar is. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de onderneming haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat een onderneming haar continuïteit niet langer kan handhaven; 

• het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; 

• het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen. 

Gegeven onze eindverantwoordelijkheid voor het oordeel zijn wij verantwoordelijk voor de aansturing van, het toezicht op en de uitvoering van de groepscontrole. In dit kader hebben wij de aard en omvang bepaald van de uit te voeren werkzaamheden voor de groepsonderdelen. Bepalend hierbij zijn de omvang en/of het risicoprofiel van de groepsonderdelen of de activiteiten. Op grond hiervan hebben wij de groepsonderdelen geselecteerd waarbij een controle of beoordeling van de volledige financiële informatie of specifieke posten noodzakelijk was.

Wij communiceren met de met governance belaste personen onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing.

Alphen aan den Rijn, 12 april 2018
Grant Thornton Accountants en Adviseurs B.V.

M. Baks RA
Externe accountant

Assurance rapport

Aan: Facilicom Group N.V.

ASSURANCE-RAPPORT VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT BETREFFENDE HET MAATSCHAPPELIJK JAARVERSLAG 

Wij hebben het, in dit rapport opgenomen, Maatschappelijk Jaarverslag (hierna: het Verslag) van Facilicom Group N.V. te Schiedam over 2017 gecontroleerd. Dit Verslag omvat een weergave van het beleid van Facilicom Group N.V. ten aanzien van maatschappelijk verantwoord ondernemen en de bedrijfsvoering, de gebeurtenissen en de prestaties op dat gebied gedurende 2017.

Beperkingen bij het onderzoek
In het Verslag is toekomstgerichte informatie opgenomen in de vorm van ambities, strategie, plannen, verwachtingen en ramingen. Inherent aan deze informatie is dat de werkelijke uitkomsten in de toekomst onzeker zijn. Wij geven geen zekerheid bij de veronderstellingen en de haalbaarheid van toekomstgerichte informatie in het Verslag.

Verantwoordelijkheid van het bestuur
Het bestuur van de entiteit is verantwoordelijk voor het opstellen van het Verslag in overeenstemming met de Sustainability Reporting Guidelines versie 4 van Global Reporting Initiative (GRI), inclusief het identificeren van stakeholders en het bepalen van materiële onderwerpen. De door het bestuur gemaakte keuzes ten aanzien van de reikwijdte van het Verslag en het verslaggevingsbeleid zijn uiteengezet in het Verslag.

Het bestuur is ook verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing als het noodzakelijk acht om het opstellen van het Verslag mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten.

Verantwoordelijkheid van de accountant
Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over het Verslag op basis van onze controle.

Wij hebben onze controle met betrekking tot het Verslag verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse Standaard 3810N 'Assurance-opdrachten inzake maatschappelijke verslagen'. Dit vereist dat wij voldoen aan de voor ons geldende ethische voorschriften en onze controle zodanig plannen en uitvoeren dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat het Verslag geen afwijkingen van materieel belang bevat.

Een controle omvat het uitvoeren van werkzaamheden ter verkrijging van controle-informatie over de bedragen en de toelichtingen in het Verslag. De geselecteerde werkzaamheden zijn afhankelijk van de door de accountant toegepaste oordeelsvorming, met inbegrip van het inschatten van de risico’s dat het Verslag een afwijking van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten.  

Bij het maken van deze risico-inschattingen neemt de accountant de interne beheersing in aanmerking die relevant is voor het opstellen van het Verslag, gericht op het opzetten van controlewerkzaamheden die passend zijn in de omstandigheden.

Deze risico-inschattingen hebben echter niet tot doel een oordeel tot uitdrukking te brengen over de effectiviteit van de interne beheersing van de entiteit.

Een assurance-opdracht tot het verstrekken van redelijke mate van zekerheid omvat tevens het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor het Verslag en van de redelijkheid van de door het bestuur van de entiteit gemaakte schattingen, alsmede een evaluatie van het algehele beeld van het Verslag.

Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is om een onderbouwing voor ons oordeel te bieden.

Werkzaamheden
Onze belangrijkste werkzaamheden bestonden onder meer uit:

• Het uitvoeren van een omgevingsanalyse en het verkrijgen van inzicht in de relevante maatschappelijke thema’s en kwesties, relevante wetten en regelgeving en de kenmerken van de organisatie.

• Het evalueren van de aanvaardbaarheid van het verslaggevingsbeleid en de consistente toepassing hiervan, waaronder het evalueren van de uitkomsten van de dialoog met belanghebbenden en de redelijkheid van schattingen gemaakt door het management.

• Het evalueren van het toepassingsniveau volgens de Sustainability Reporting Guidelines versie 4 van GRI.

• Het evalueren van de opzet en implementatie en het testen van de werking van de systemen en processen voor informatieverzameling en –verwerking voor de informatie in het Verslag.

• Het toetsen van relevante gegevens en van de interne en externe documentatie, op basis van deelwaarnemingen, om de betrouwbaarheid vast te stellen van de informatie in het Verslag.

• Het analytisch evalueren van data en trends aangeleverd voor consolidatie op groepsniveau.

Oordeel
Naar ons oordeel, met inachtneming van de beperkingen die in de paragraaf ‘Beperkingen bij het onderzoek’ zijn weergegeven, geeft het Maatschappelijk Jaarverslag, in alle van materieel belang zijnde aspecten, een betrouwbare en toereikende weergave van het beleid van Facilicom Group N.V. ten aanzien van maatschappelijk verantwoord ondernemen en de bedrijfsvoering, de gebeurtenissen en de prestaties op dat gebied in 2017 in overeenstemming met de Sustainability Reporting Guidelines versie 4 van Global Reporting Initiative (GRI).

Alphen aan den Rijn, 12 april 2018
Grant Thornton Accountants en Adviseurs B.V.

M. Baks RA
Externe accountant